การฝังยาคุมกำเนิด
ผู้ถาม : วิชุดา/กรุงเทพฯ
ดิฉันมีปัญหาจะขอเรียนถามคุณหมอดังนี้ค่ะ
๑. กรณีใดที่สมควรจะต้องฝังยาคุมกำเนิด
๒. การเตรียมตัวก่อนที่จะไปรับบริการฝังยาคุมกำเนิดจะต้องทำอะไรบ้าง?
๓. ขั้นตอนการฝังยาคุมกำเนิด เขาทำอย่างไร? โดยละเอียด
๔. ผลข้างเคียงที่อาจจะเกิดขึ้นได้โดยละเอียด
๕. อายุ ๒๑ ปี ยังไม่มีบุตรสามารถฝังยาคุมกำเนิดได้หรือไม่?
ขอความกรุณาคุณหมอช่วยตอบด้วยนะคะ
ผู้ตอบ : นพ.สุพจน์ วาทีสาธกกิจ
๑. กรณีต้องการคุมกำเนิดระยะยาวเป็นปีขึ้นไป และไม่มีข้อห้ามของการใช้ฮอร์โมนอื่นๆ เช่น ไม่ตั้งครรภ์อยู่แล้ว ไม่มีเลือดออกทางช่องคลอดโดยไม่ทราบสาเหตุ ไม่เป็นเนื้องอกหรือมะเร็ง เป็นต้น เหมาะสำหรับผู้ที่มักจะลืมกินยา กินแล้วทำให้น้ำหนักตัวเพิ่ม คลื่นไส้อาเจียน ไม่ชอบยาฉีด ทุก ๓ เดือน
๒. การเตรียมตัวก่อนที่จะไปรับบริการฝังยาคุมกำเนิด ไม่ต้องเตรียมอะไร และควรไปทำระหว่างวันที่กำลังมีประจำเดือนเป็นดีที่สุด ใช้เวลาทำจริงๆ ไม่เกิน ๕ นาที
๓. ขั้นตอนการฝังยาคุมกำเนิด คือ
ก. ทำความสะอาดบริเวณเหนือข้อศอกข้างที่จะฝัง
ข. ฉีดยาชาเข้าใต้ผิวหนัง
ค. ใช้เข็มเบอร์ ๑๒ ที่ทำมาโดยเฉพาะ (ขนาดเท่าหลอดดูดนมเปรี้ยวชนิดกล่อง) สอดใต้ผิวหนังเข้าไปประมาณ ๑ นิ้วเศษ
ง. สอดแท่งยาเข้าไปทางปลายของเข็มโดยใช้เหล็กที่เป็นไส้ในของเข็มสอดเป็นตัวดุนแท่งยา ขณะที่เอาเข็มออกมาจนเกือบถึงผิวหนัง
จ. ทำแบบเดียวกันแต่สอดเข็มเข้าไปเหมือนก้านใบพัด จนครบ ๖ เข็ม
ฉ. ปิดแผลด้วยแผ่นปลาสเตอร์ใส ไม่ต้องเย็บ เพราะแผลเดียวยาวประมาณ ๓ มิลลิเมตร
๔. ผลข้างเคียงที่อาจจะเกิดขึ้น อาจมีเลือดออกกะปริดกะปรอย โดยเฉพาะ ช่วง ๒-๓ เดือนแรก หลังจากนั้นบางคนอาจขาดหายไป ๕-๖ เดือน หรือหายไปเลย รังไข่โต เต้านมคัด น้ำหนักอาจขึ้นหรือลด สิวฝ้า ผมร่วง เจ็บคันบริเวณที่ฝังช่วงแรกๆ อารมณ์แปรปรวนโมโหแฟนง่าย เป็นต้น สรุปคือ ไม่ต่างจากการใช้ฮอร์โมนอื่นๆ แต่น่าจะน้อยกว่ายาคุมชนิดกิน เพราะยาค่อยๆออกมาทีละน้อยกว่ากันมาก
๕. อายุ ๒๑ ปี ยังไม่มีบุตร สามารถทำการฝังยาคุมกำเนิดได้ ถ้าไม่มีข้อห้ามอื่นๆ ดังที่กล่าวมาแล้ว
หมอชาวบ้าน
